En düşük emekli maaşının 20 bin liraya yükseltilmesinin ardından, prim gün sayıları arasındaki farkın maaşlara yansıtılması için kapsamlı bir çalışma başlatıldığını belirten Bal, mevcut sistemin sürdürülebilir olmadığını vurguladı.
5 milyon kişi en düşük maaşı alıyor
En düşük emekli aylığının ilk kez 2019 yılında 1.000 lira olarak uygulamaya girdiğini hatırlatan Bal, bugün bu rakamın 20 bin liraya ulaştığını söyledi. Ancak bu uygulamadan yararlanan emekli sayısının yaklaşık 5 milyona çıktığını belirten Bal, “Bu sayının artması sağlıklı bir tablo değil. Daha çok kişinin taban maaşa mahkûm olması, sistemde ciddi bir sorun olduğunu gösteriyor” dedi.
“3600 günle emekli olanla 9000 gün prim ödeyen aynı maaşı alamaz”
Prim gün sayısına göre adil bir yapı kurulması gerektiğini vurgulayan Bal, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de bu adaletsizliğe dikkat çektiğini hatırlattı. Bal, “3600 günle emekli olanla 9000 gün BAĞ-KUR primi ödeyen vatandaşın aynı maaşı alması büyük bir adaletsizlik. Yeni sistemde az prim ödeyen az, çok prim ödeyen çok maaş alacak. Ancak hiçbir emekli maaşı 20 bin liranın altına düşmemeli” ifadelerini kullandı.
Kök maaşlar hâlâ düşük
Kök maaşların 11–12 bin lira seviyesinde kaldığını belirten Bal, açlık sınırının 30 bin liraya dayandığı bir ortamda bu rakamların yetersiz olduğunu söyledi. Mevcut 20 bin liralık maaşın Hazine desteğiyle sağlandığını vurgulayan Bal, düşük maaşlı emekliler için kalıcı bir gelir desteği modelinin şart olduğunu dile getirdi.
2008 sonrası hak kaybı arttı
Sorunun temelinde aylık bağlama oranlarının düşürülmesinin yattığını ifade eden Bal, “1999 öncesinde 10 bin lira maaşla çalışan biri yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabiliyordu. 2008 sonrasında ise aynı maaşla çalışanın emekli aylığı 3.500 liraya kadar düştü” dedi. Bu durumun özellikle yüksek prim ödeyen BAĞ-KUR’lular için ciddi hak kaybına yol açtığını söyledi.
Türkiye’de emekli maaşı ortalamasının 25 bin liranın altında olduğunu belirten Murat Bal, yüksek maaş alan emeklilerin çok küçük bir kesimi oluşturduğunu ifade etti.
SGK bünyesinde yeni sisteme ilişkin çalışmaların sürdüğünü aktaran Bal, düzenlemenin yakın zamanda kamuoyuna açıklanmasını beklediğini belirterek, “Hakkaniyetli bir düzenleme geleceğini düşünüyorum. En kritik nokta, en düşük emekli maaşının mevcut seviyenin altına düşmemesi” değerlendirmesinde bulundu.